To paradoks. Wiele osób wie o tym, że rezerwat Jeziorko Czerniakowskie jest ostoją cennych gatunków zwierząt i roślin. Wielu powołuje się na ten fakt, kiedy występuje przeciwko zabudowie okolicy, podpisując się pod petycjami czy komentując w mediach społecznościowych. Sęk w tym, że nawet najbliżsi mieszkańcy okolicy rezerwatu często nie potrafią wyjaśnić, o które gatunki chodzi, jak je rozpoznać, czym się charakteryzują.  Słowem, tak naprawdę nie wiemy, dlaczego to miejsce jest tak wyjątkowe pod względem przyrodniczym. A nawet jeśli wiemy teoretycznie, z artykułów i prezentacji, to rzadko doświadczamy tego na własnej skórze, w terenie.

Młodzi ekolodzy z Fundacji Zielona Mrówka chcą to zmienić. - Rezerwat umiejscowiony w Warszawie to wyspa dzikości udostępniona dla kilku milionów mieszkańców – piszą na swojej stronie. I przekonują:  

- Z jednej strony to zaleta, z drugiej rodzi zagrożenia. Chcemy wprowadzić Was w ukryte życie Jeziorka i budować szacunek dla mieszkających tu istot. Organizujemy spotkania dla dorosłych i dzieci, aby wspólnie obserwować to miejsce, jego dzikich mieszkańców.

Spotkania dalekie od sztampy

Od końca maja do końca września przedstawiciele organizacji promującej bioróżnorodność planują przeprowadzić 9 bezpłatnych spotkań nad Jeziorkiem Czerniakowskim dla mieszkanek i mieszkańców Warszawy od 10 roku życia.

Sądząc po tematach, spotkania będą dalekie od sztampy. - Podczas naszych zajęć edukacyjnych będziemy pokazywać mniej znane aspekty funkcjonowania ekosystemu Jeziorka takie jak życie małych organizmów pod powierzchnią wody, sekrety roślin wodnych czy nocnych motyli, które pojawiają się na łąkach po zmroku – mówi Marta Przedpełska, członkini zarządu Fundacji Zielona Mrówka.

Pani Marta nie tylko jest entuzjastką bioróżnorodności i potrafi o niej opowiadać wszędzie, ale też dobrze wie, jak ten temat wygląda nad Jeziorkiem Czerniakowskim. - Teren Jeziorka jest mi bliski osobiście, bo mieszkam na Sadybie i podziwiam przyrodę Jeziorka każdego dnia w czasie spacerów. Niestety, zdaję sobie sprawę z jak dużą antropopresją musi się mierzyć teren rezerwatu – wyjaśnia.

Poza poznaniem sekretnego życia zwierząt i roślin w rezerwacie, uczestnicy zajęć dowiedzą się o zagrożeniach dla Jeziorka i o metodach przeciwdziałania im.

- Przede wszystkim pragniemy przypomnieć, że Jeziorko Czerniakowskie to nie tylko kąpielisko, a ostoja dzikich zwierząt w sercu dużego miasta. Chcemy pokazać, jakie nasze codzienne działania szkodzą ekosystemowi jeziorka, a jakie mogą mu pomóc – tłumaczy Marta Przedpełska.

Pierwsze spotkanie w terenie

Cykl 9 spotkań rozpocznie się 31 maja od warsztatu przyrodniczego "Życie pod powierzchnią - o najmniejszych mieszkańcach Jeziorka”. Będzie on polegał na wyławianiu z wody czerpakami stworzeń zamieszkujących Jeziorko i poznawaniu ich gołym okiem lub pod mikroskopem.

Spotkanie potrwa 1,5 godziny. Jedno jest pewne, że nie będzie to nudna lekcja biologii. W opisie wydarzenia organizatorzy zachwalają: (1) Poznasz ochotki i dowiesz się, dlaczego nie każdy komar jest tym, za kogo go bierzemy, (2) Spojrzysz prosto w oczy ważce, (3) Zobaczysz misternie zbudowane, kamienne domki wodnych krewnych motyli, (4) Nauczysz się rozpoznawać mikroskopijne stworzenia, które mimo niewielkich rozmiarów mają ogromny wpływ na wodny ekosystem, (5) Wspólnie zgłębimy fascynujący świat organizmów wodnych, które na co dzień są niemal niewidoczne, a jednak odgrywają kluczową rolę dla zdrowia wody – i naszego. Do dyspozycji będziemy mieć mikroskopy, szalki i czerpaki. Dbamy o dobro przyrody – żadne zwierzę nie zostanie skrzywdzone.

Spotkanie, przewidziane na około 20 osób dorosłych i dzieci od lat 10., poprowadzi hydrobiolożka i entomolożka Magda Gorczyca z Fundacji Zielona Mrówka. Formularz do zapisów: https://forms.cloud.microsoft/e/mhZv1ctKba 

Typy zajęć, tematy i harmonogram

Jak wspomnieliśmy, pierwsze spotkanie jest przeznaczone dla dorosłych i dzieci od 10. roku życia wzwyż. Dla tej grupy odbiorców zajęcia będzie prowadzić Magda Gorczyca. Ale jest i druga grupa – samych dorosłych, bez dzieci. Dla nich zajęcia będzie prowadzić Mikołaj Siemaszko. Miejsce zbiórki podczas wydarzeń jest zawsze to samo - budynek CER OSiR, przy ul. Jeziornej 4 (nad Jeziorkiem Czerniakowskim). Wszystkie terminy zajęć i tematy podajemy poniżej.

Spotkania dla dzieci (od lat 10) i dorosłych prowadzone przez Magdę Gorczycę 

31.05.2025 14:00-15:30 Życie pod powierzchnią – o najmniejszych mieszkańcach Jeziorka 

14.06.2025 14:00-15:30 Zielone płuca Jeziorka – botaniczne warsztaty przyrodnicze 

28.06.2025 14:00-15:30 Nocni władcy Jeziorka – wieczorne obserwacje motyli 

06.09.2025 14:00-15:30 Drewniane bloki mieszkalne – o martwym drewnie 

20.09.2025 14:00-15:30 Sowie śledztwo – warsztaty badania wypluwek

Spotkania dla dorosłych prowadzone przez Mikołaja Siemaszko:

07.06 14:00-15:30 Poznaj swoich sąsiadów, czyli o dzikich mieszkańcach rezerwatu 

21.06 14:00-15:30 Obcy nie znaczy inwazyjny i po co nam rodzime gatunki roślin 

13.09 14:00-15:30 Kultura kompostowania – wejdź w to! 

27.09 14:00-15:30 Jak wspierać bioróżnorodność w swoim ogrodzie? 

Wszystkie zajęcia są bezpłatne, prowadzone w terenie i bardzo praktyczne. I na każde trzeba się wcześniej zarejestrować w formularzu online (dla dorosłych ten FORMULARZ, a dla dorosłych i dzieci od 10 lat - ten FORMULARZ). Liczba miejsc na każde spotkanie jest ograniczona do ok. 20 osób.

Jak widać po tematach, kwestia bioróżnorodności będzie przedstawiona z wielu różnych stron. - Mamy nadzieję, że nasza akcja edukacyjna przyczyni się do lepszego poznania piękna przyrody rezerwatu oraz zwiększenia dla niej szacunku i zaangażowania mieszkańców w jej ochronę – przekonuje Magda Gorczyca z Fundacji Zielona Mrówka.

Szczegółowe informacje o projekcie edukacyjnym nad Jeziorkiem Czerniakowskim można znaleźć na stronie organizatorów: https://zielonamrowka.org/laki/wejrzyj-w-rezerwat-jeziorko-czerniakowskie-dzikie-spotkania-w-terenie/1516/