Konkurs na najpiękniejszy ogród odbywa się na warszawskiej Sadybie z przerwami od 18 lat. Inspiracją dla niego stała się szeroko rozpowszechniona tradycja otwierania prywatnych lub wspólnotowych ogrodów w Wielkie Brytanii. Tam, aby wejść do ogrodu trzeba zapłacić, a przychód z wejściówek przeznaczany jest na cele społeczne. Tu, na starej Sadybie wejście jest darmowe i nie wymaga rejestracji. Jak wyglądają schowane na co dzień warszawskie sanktuaria kwiatów, drzew i krzewów, będzie można zobaczyć na początku czerwca podczas festiwalu Otwarte Ogrody na Sadybie.

Pierwsze ogrody na Sadybie otworzyły się 18 lat temu

W pierwszej edycji, w 2007 roku, zgłosiło się blisko 50 właścicieli domów. Kilkuosobowe jury złożone z architektów krajobrazu odwiedziło wtedy każde zgłoszone miejsce i przyznało trzy nagrody. Pierwsze miejsce zdobyła właścicielka zakładu fryzjerskiego, Hanna Puchalska z Klarysewskiej 38. Ogromne wrażenie zrobił na jurorach jej wielki cis strzyżony jak drzewko bonsai. Jedna z jurorek, dr Beata J. Gawryszewska z SGGW, zwróciła jeszcze uwagę na „wyjątkowe alpinarium i ciemierniki, które kwitną nawet zimą pod śniegiem.”

- To miejsce urządzam od 40 lat, kocham je. Ostatnio marzyłam, by stworzyć prawdziwy skalniak z głazami. Kamienie dodają mi energii – powiedziała dziennikarzom Gazety Wyborczej, Hanna Puchalska, zapraszając gości konkursu pod rozłożystą katalpę na czekoladki i włoski likier.

Drugie miejsce zajął Zbigniew Olesiński przy Cyganeczki 5 za tarasowy ogród z minibasenem i „cud wykorzystania każdego centymetra kwadratowego ziemi”. Ostatnie miejsce na podium przypadło  Amerykaninowi, Danielowi Del Percio z Kołobrzeskiej 17 za nowo urządzony ogród na tyłach kamiennego bliźniaka z lat 50.

Ogłoszeniu wyników pierwszego konkursu towarzyszył spacer z jurorami po zwycięskich ogrodach. Mieszkańcy i goście mogli wtedy bezkarnie zajrzeć w prywatną przestrzeń sadybiańskich ogrodników. Zwycięzcy konkursu trafili potem ze swoimi ogrodami do znanych czasopism o urządzaniu ogrodów, do popularnego programu Mai Popielarskiej „Maja w ogrodzie”, emitowanego w TVN, oraz do gazet codziennych zdziwionych tym, że ktoś zgadza się otwierać nieznajomym prywatne ogrody w wielkim mieście.

Co się zmieniło, co zostało

Od czasu pierwszej edycji w 2007 konkurs ogrodów na Sadybie zmienił się.  Pierwsi (czasem kilkukrotni) zwycięzcy zmarli lub wyjechali, pozostawiając po sobie wspomnienie w postaci ciemnozielonej emaliowanej tabliczki z napisem „Ogrody Sadyby” i numerem miejsca w konkursie, przytwierdzonej przy furtce wejściowej.  Organizatorzy kolejnych edycji zamiast tworzyć ranking, przyznają teraz równorzędne wyróżnienia dla kilku „wyjątkowych” ogrodów. A kolejne edycje zamiast co rok, odbywają się co kilka lat.

Bez zmian został sposób wyboru i docenienia ogrodów. Wciąż ogrody zgłaszają sami mieszkańcy (swoje lub sąsiadów), ocenia je kilkuosobowe jury, wyróżnieni otrzymują nagrody, a po ogłoszeniu zwycięzców następuje gremialny przemarsz wszystkich chętnych po ogrodach. Gospodarze wyróżnionych miejsc często witają przybyłych skromnym poczęstunkiem, przy okazji chętnie opowiadając o historii swojego ogrodu i dzieląc się radami dotyczącymi jego utrzymania. Kilkugodzinny spacer po ogrodach jest za każdym razem wyjątkowym sposobem na docenienie właścicieli ogrodów, ale też sposobem na poznanie sąsiadów o podobnych zainteresowaniach.

Edycja 2025

Inicjatywa wyróżnienia ogrodów powraca w tym roku za sprawą mieszkanek Sadyby, Katarzyny Molskiej, Magdaleny Osewskiej i Renaty Piaseckiej. Dwie pierwsze z nich to architektki krajobrazu, trzecia to czołowa aktywistka Sadyby. Razem chcą nagrodzić 5 „wyjątkowych” ogrodów.  Co dla nich oznacza „wyjątkowe”? - Piękno ogrodów to coś więcej niż tylko starannie przycięte żywopłoty i kolorowe rabaty kwiatowe – to wyraz artystycznej wrażliwości właścicieli i mocy pochodzącej z natury, która nadaje przestrzeni wyjątkowy charakter – deklarują organizatorki.

Jurorki stworzyły listę kryteriów, którymi będą się kierować, oceniając zgłoszenia. Lista jest długa. Panie będą zwracać uwagę na: sztukę w ogrodzie; rzadkie, niezwykłe rośliny; ogród dostosowany do zmian klimatu - odporność na suszę; ogród wielu zmysłów; ogród bioróżnorodny; ogród dbający o okoliczne zwierzaki – np. jeże; ogród dla sąsiadów – najpiękniejszy przedogródek; ogród dla dzieci; ogród czterech pór roku; ogród z pomysłem; ogród dla zapylaczy.

W tegorocznej edycji wyróżnionych zostanie 5 wyjątkowych ogrodów. Ogłoszenie zwycięzców i wręczenie nagród nastąpi tuż przed oficjalnym otwarciem Festiwalu Otwarte Ogrody w piątek 6 czerwca o godz. 19.30-19.45 na Skwerze Starszych Panów.

Najważniejsza część konkursu odbędzie się jednak dzień później, w sobotę, 7 czerwca. O 9.00 rano spod Międzypokoleniowego Miejsca Spotkań na Skwerze Ormiańskim wyruszy wtedy dwugodzinny spacer po nagrodzonych ogrodach, podczas którego będzie można poznać właścicieli, twórców i opiekunów ogrodów.

Czekają na zgłoszenia

Już dziś organizatorki czekają na zgłoszenia ogrodów. Swój ogród lub ogród sąsiada należy zgłosić do 30 kwietnia do Magdaleny Osewskiej tel. 602 646 153 oraz na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..