W środę, 1 lipca ogłoszone zostały wyniki nowej 13. edycji budżetu obywatelskiego w Warszawie. Zagłosowało w niej ponad 55 tys. mieszkanek i mieszkańców Warszawy, czyli kilka procent uprawnionych (od 6,3% w Wesołej przez 2,3% na Mokotowie, do 1,3% w Śródmieściu), a do realizacji przeznaczono 582 projekty. Największą popularnością cieszyły się jak zwykle projekty dotyczące pielęgnacji zieleni i przyrody.
Wśród zwycięskich projektów na poziomie dzielnicy Mokotów i obszaru lokalnego Czerniaków–Sadyba trzy dotyczą bezpośrednio starej Sadyby: porządki wokół Jeziorka Czerniakowskiego, książki dla biblioteki oraz tablica pamiątkowa upamiętniająca konspiracyjną drukarnię. To wynik nieco lepszy od zeszłego roku, kiedy zabytkowe osiedle odnotowało dwa zwycięstwa.
Trzy zwycięstwa stricte sadybiańskie
Na poziomie dzielnicy Mokotów zwyciężył projekt Aleksandra Chajdy „Robimy porządki wokół Jeziorka Czerniakowskiego" – 1231 głosów. Projekt zakłada usunięcie odpadów z terenu wokół zbiornika, naprawę ścieżek spacerowych oraz przegląd i remont drewnianych pomostów – część z nich ma zostać wybudowana od nowa, a te szkodzące przyrodzie zostaną usunięte. Na brzegach staną też kosze wiklinowe. Koszt realizacji to 98 tysięcy złotych.
Na poziomie lokalnym, w obszarze Czerniaków–Sadyba, wygrała „Tablica pamiątkowa tajnej drukarni na Sadybie" – 204 głosy. To projekt zupełnie innego kalibru niż porządki nad Jeziorkiem: nie zmienia infrastruktury, tylko dokłada do niej pamięć. Zakłada on ustawienie kamiennej tablicy upamiętniającej rodzinę Taperów, która w latach 1941–1944 maskowała w swoim domu przy ul. Morszyńskiej 35 działalność podziemnej drukarni. Tablica ma stanąć przy ulicy lub w Parku Szczubełka, po drugiej stronie fosy. Koszt realizacji to 18 000 zł.
Wśród zwycięskich projektów lokalnych znalazł się również projekt "Książki dla Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży Nr XXXV" przy ul. Bonifacego 90, który zdobył 339 głosów. Pomysłodawczynią inicjatywy jest Beata Orpiszewska-Szymańska, która zaproponowała zakup nowości wydawniczych oraz wymianę zużytych egzemplarzy. Dzięki projektowi placówka przy ul. Bonifacego 90 będzie wzbogacać swoje zbiory o około 40–50 nowych książek miesięcznie przez cały rok. Koszt realizacji wynosi 34 500 zł.
Trzy projekty na 2027 rok – sukces czy powrót do normy?
Historia budżetu obywatelskiego na starej Sadybie pokazuje wyraźny trend spadkowy w porównaniu z pierwszymi latami funkcjonowania tego mechanizmu.
Jak wynika z danych zebranych przez portal Sadyba24, w latach 2014–2018 mieszkańcy tej części Mokotowa mogli cieszyć się odpowiednio 2, 9, 4, 1 i 3 zwycięskimi projektami rocznie – rekordowy był 2015 rok, gdy zrealizowano aż dziewięć inicjatyw. Kolejna pięciolatka, 2019–2023, przyniosła już znacznie skromniejsze wyniki: 0, 1, 3, 1 i 1 projekt.
W ostatnich edycjach sytuacja nie uległa znaczącej poprawie. Na 2025 rok do realizacji trafił tylko jeden projekt dotyczący starej Sadyby – dzielnicowa inicjatywa obejmująca m.in. Park Szczubełka, Skwer Starszych Panów i okolice Jeziorka Czerniakowskiego („Chronimy ptaki oraz wiewiórki parków i skwerów Mokotowa – zawieszenie skrzynek dla wiewiórek i utrzymanie skrzynek lęgowych”). Na 2026 rok wywalczono z kolei dwa projekty dzielnicowe: montaż ławek na Powsińskiej i Gołkowskiej („Zamontujmy ławki na głównych ulicach Mokotowa – montaż ławek na głównych arteriach dzielnicy”) oraz ochronę ptaków i nietoperzy w parkach, w tym przy Jeziorku Czerniakowskim („Chronimy ptaki i nietoperze parków Mokotowa – skrzynki lęgowe, tratwy, skrzynki dla nietoperzy.”).
Na tym tle trzy projekty wywalczone na 2027 rok nie są ani wyjątkowym sukcesem, ani niepowodzeniem – to wynik zbliżony do średniej z ostatnich kilku lat. Warto jednak odnotować postęp.
Kto jeszcze wygrał na poziomie dzielnicy na rok 2027?
Pełna lista zwycięskich projektów dzielnicowych na Mokotowie liczy jedenaście pozycji:
Zieleń zamiast betonu – 1732 głosy
Chronimy ptaki parków i skwerów Mokotowa – utrzymanie skrzynek lęgowych – 1424 głosy
Krzewy przy warszawskich ulicach – troska o bioróżnorodność – 1392 głosy
Jeże na Mokotowie – nasi mali przyjaciele (kontynuacja projektu ze Stegien) – 1299 głosów
Robimy porządki wokół Jeziorka Czerniakowskiego – 1241 głosów
Ratujmy mokotowskie drzewa, usuńmy jemiołę zanim zniszczy drzewa na terenie parków i ulic oraz badania i pielęgnacja drzew wymagających szczególnej opieki – 1190 głosów
Ścieżka rowerowa na Al. Sikorskiego (Bergamotki – Pory) oraz stojaki i stacje napraw na Mokotowie – 1148 głosów
Letnie Koncerty w Parku Morskie Oko – 1081 głosów
Podpórki dla rowerzystów i stojaki rowerowe na Mokotowie – 914 głosów
Biblioteka to okno na Świat, nieważne ile masz lat – nowe książki dla Wypożyczalni dla Dorosłych i Młodzieży nr 95 – 482 głosy
Kurs samoobrony i pierwszej pomocy przedmedycznej – 403 głosy
Kto jeszcze wygrał w obszarze lokalnym na rok 2027?
W obszarze lokalnym Czerniaków–Sadyba zwyciężyło osiem projektów:
Bezpieczna piesza ścieżka przy kanale Bernardyńska Woda – 483 głosy
Zielona Bernardyńska, Szczęśliwe pszczoły – 421 głosów
Książki dla Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży Nr XXXV – Sadyba, ul. Bonifacego 90 – 339 głosów
Dopłytowanie chodnika i nasadzenia krzewów na skrzyżowaniu przy nieruchomości Bernardyńska 19 – 300 głosów
Letnia Sadyba w Ruchu – Joga i Zdrowy Kręgosłup na Naszym Podwórku – 254 głosy
Tablica pamiątkowa tajnej drukarni na Sadybie – 204 głosy
Letnia Scena Sadyba – Teatr, Warsztaty i Historia na Naszym Podwórku – 202 głosy
Piknik relaksacyjno-naukowy z podsumowaniem wiosennej edycji rozgrywek Energetycznej Ligi Mistrzów (ELM) – 59 głosów
Co przepadło ze zgłoszeń starej Sadyby?
Na poziomie dzielnicowym z listy zgłoszonej przez mieszkańców Sadyby nie przeszło sześć projektów: (1) Ratujmy Jeziorko Czerniakowskie – analizy przyrodnicze - 969 głosów, (2) Zakup książek, komiksów i gier planszowych dla Biblioteki Publicznej Mokotowa - 835 głosów, (3) Zostań strażnikiem Jeziorka Czerniakowskiego! - 583 głosy, (4) Retro-Mokotów: Sąsiedzkie Potańcówki pod Gwiazdami - 472 głosy, (5) Progi zwalniające prz ul. Gołkowskiej - 384 głosy, (6) Korty do pickleball - 322 głosy. Na poziomie lokalnym (Czerniaków-Sadyba) bez realizacji w przyszłym roku pozostał projekt Kino letnie dla dzieci i młodzieży - 198 głosów. Podobny los spotkał na poziiomie miejskim projekt: Warszawa dla młodych – otwarte, bezpłatne przestrzenie i spotkania dla nastolatków - 2550 głosów.
Zwycięskie projekty będą realizowane w roku 2027.