Stołeczny ratusz ogłosił, które pomysły mieszkańców ocenił pozytywnie i dopuścił do głosowania w budżecie obywatelskim. Z 15 projektów, które dotyczyły starej Sadyby i Jeziorka Czerniakowskiego, do fazy głosowania trafiło dziewięć.

Jeziorko Czerniakowskie pod szczególną opieką

Zdecydowanie najwięcej projektów dotyczyło Jeziorka Czerniakowskiego i jego okolic. Większość z nich uzyskała dopuszczenie do głosowania. Aleksander Chajda proponuje kompleksowe „Robimy porządki" - usunięcie śmieci, naprawę ścieżek spacerowych i przegląd drewnianych pomostów wokół całego akwenu. Anna Kucińska zgłosiła projekt analiz przyrodniczych. Mają one odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Jeziorko wysycha i jakie gatunki chronione jeszcze w nim żyją. Jerzy Piasecki chce uruchomić program „Zostań strażnikiem Jeziorka Czerniakowskiego". Przewiduje on 30 rejsów łodziami badawczymi, 30 wycieczek pieszych tropem zagrożonych gatunków i 30 akcji wolontariatu dla uczniów i rodzin z dziećmi - od marca do listopada. Wszystkie te projekty zostały ocenione pozytywnie.

Odpadły natomiast dwa projekty tej samej Anny Kucińskiej. Pierwszy to propozycja usunięcia nawłoci kanadyjskiej, rdestowca i innych gatunków inwazyjnych z rezerwatu. Urzędnicy zwrócili uwagę, że inwazyjnych gatunków nie można usunąć, bo plan ochrony rezerwatu przewiduje pozostawienie ich do naturalnej sukcesji. Z drugiej strony, urzędnicy argumentowali, że Fundacja Zielona Mrówka dostała już niedawno zezwolenie na usunięcie nawłoci. Drugi odrzucony projekt zakładał postawienie nowych tablic informacyjnych z zasadami korzystania z rezerwatu. Zdaniem oceniających wokół Jeziorka istnieje już 73 tablic zarządzanych przez trzy różne instytucje - i to wystarczyło, by projekt nie przeszedł oceny.

Kultura i czas wolny: biblioteki, kino i potańcówki na tak

Projekty kulturalne i biblioteczne tworzą silną grupę. Wszystkie zostały dopuszczone do głosowania. Na starej Sadybie będzie można zagłosować na zakup nowości dla Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży nr XXXV przy ul. Bonifacego 90 - ok. 40–50 książek miesięcznie. Równolegle trafi pod głosowanie szerszy projekt dzielnicowy obejmujący wszystkie 29 bibliotek Mokotowa, w tym punkt biblioteczny na Skwerze Ormiańskim. Do głosowania trafi też kino letnie z 14 bezpłatnymi pokazami animacji i filmów familijnych. Planowane lokalizacje to Skwer Ormiański lub teren przy Jeziorku Czerniakowskim. Jerzy Piasecki zaprasza z kolei na 6 sąsiedzkich potańcówek pod gwiazdami w parkach i na skwerach dzielnicy, w tym na Skwerze Ormiańskim.

Wśród projektów kulturalnych przepadła jedna propozycja. Chodziło o budowę lekkiej drewnianej sceny plenerowej na Skwerze Starszych Panów. Urzędnicy uznali, że projekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania. Negatywną opinię wydało też Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków.

Sport i rekreacja: pickleball tak, ninja nie

W tej kategorii wyniki są mieszane. Dopuszczone zostały korty do pickleball - sportu łączącego elementy tenisa, badmintona i tenisa stołowego. Mają stanąć m.in. na Skwerze Ormiańskim lub przy Szkole Podstawowej nr 103 przy ul. Jeziornej (chodzi tu raczej o domalowanie linii na istniejących boiskach piłkarskim i koszykarskim niż tworzenie specjalnych boisk do picketballa).

Odpadł natomiast projekt toru przeszkód Ninja na terenie Szkoły Podstawowej nr 115. Oceniający wskazali, że teren szkoły leży na cmentarzysku kultury łużyckiej. Każde prace ziemne wymagają tam nadzoru archeologicznego. To wyklucza realizację w ciągu jednego roku budżetowego. Wycofany przez autora został też projekt zajęć jogi, rozciągania i tai-chi na Skwerze Ormiańskim.

Pamięć i historia: tablica dla rodziny Taperów

Do głosowania przeszedł projekt kamiennej tablicy pamiątkowej dla rodziny Taperów. W latach 1941–1944 rodzina ta z narażeniem życia prowadziła podziemną drukarnię w swoim domu przy ul. Morszyńskiej 35. Tablica stanęłaby przy tej ulicy lub w Parku Szczubełka, po drugiej stronie fosy. To jeden z mniejszych budżetowo projektów w całym zestawieniu, ale o wyjątkowym ładunku historycznym.

Bezpieczeństwo i infrastruktura: tablice sąsiedzkie, rowery i policja odpadły

W tej grupie dopuszczono jeden projekt. To progi zwalniające przy ul. Gołkowskiej zgłoszone przez Aleksandra Chajdę. Mają ograniczyć prędkość samochodów i hałas w okolicach mostu nad Jeziorkiem Czerniakowskim. Kosztorys wzrósł tu niemal dziesięciokrotnie — z 60 tys. do 543 tys. zł.

Odrzucony został projekt tablic ogłoszeń sąsiedzkich „Ani jednego zgubionego pieska więcej!". Urzędnicy stwierdzili, że trzy planowane lokalizacje — Skwer Starszych Panów, Skwer Ormiański i ul. Gołkowska — są problematyczne prawnie. Wskazali też, że brak mechanizmu kontroli treści rodziłby ryzyko zdominowania tablic przez reklamy komercyjne. Co ciekawe, wszystkie trzy lokalizacje były pozytywnie ocenione w poprzedniej edycji budżetu obywatelskiego, a identyczny projekt, tylko chudszy o kilka tablic, został dopuszczony do głosowania w ubiegłym roku.

Przepadł też projekt sfinansowania dodatkowych wieczornych patroli policji na mokotowskich skwerach i w parkach. Stołeczne Centrum Bezpieczeństwa oceniło, że projekt wykracza poza zadania własne gminy. Miasto zawarło już zresztą dwa porozumienia z Policją o służbach ponadnormatywnych.

Największą porażką budżetową jest odrzucenie ogólnomiejskiego projektu rozbudowy infrastruktury rowerowej za 5,5 mln zł. Oceniający wskazali, że planowany odcinek drogi rowerowej po północnej stronie ul. Bonifacego - od Sobieskiego do Powsińskiej - wymagał licznych uzgodnień branżowych. Nie mógł zostać ukończony w ciągu jednego roku budżetowego.

Warto odnotować, że przy kilku dopuszczonych projektach zmieniono kosztorysy. Część budżetów wzrosła. Może to świadczyć o korektach zakresu rzeczowego lub aktualizacji wycen.

Poniżej zamieszczamy listę wszystkich projektów ze starej Sadyby z opisem, zaktualizowaną wyceną, i ewentualnym uzasadnieniem w przypadku odrzucenia.

Projekty lokalne

Dopuszczone do głosowania

Kino letnie dla dzieci i młodzieży · koszt: pierwotnie 121 490 zł → ostatecznie 125 000 zł

Projekt przewiduje 14 bezpłatnych pokazów filmowych na dużym ekranie. W repertuarze znajdą się animacje, bajki i filmy familijne, w tym tytuły z 2024 i 2025 roku. Widzowie skorzystają z bezpłatnego popcornu i waty cukrowej. Przy okazji odbędzie się zbiórka karmy i książek. Proponowane lokalizacje to Skwer Ormiański i teren przy Jeziorku Czerniakowskim od strony ul. Jeziornej.

Książki dla Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży Nr XXXV – Sadyba, ul. Bonifacego 90 · koszt: pierwotnie 33 500 zł → ostatecznie 34 500 zł

Pomysłodawczyni Beata Orpiszewska-Szymańska proponuje zakup nowości wydawniczych i wymianę zużytych egzemplarzy w bibliotece przy ul. Bonifacego 90. Budżet zakłada ok. 40–50 nowych książek miesięcznie.

Tablica pamiątkowa tajnej drukarni na Sadybie · koszt: pierwotnie 15 000 zł →  ostatecznie 18 000 zł

Projekt zakłada ustawienie kamiennej tablicy upamiętniającej rodzinę Taperów. W latach 1941–1944 maskowała ona pracę podziemnej drukarni w swoim domu przy ul. Morszyńskiej 35. Tablica stanęłaby przy ulicy lub w Parku Szczubełka po drugiej stronie fosy.

Odrzucone projekty

Tor Ninja na Sadybie · koszt: 443 000 zł

Projekt zakładał powstanie toru przeszkód w stylu Ninja na terenie Szkoły Podstawowej nr 115, z bezpieczną nawierzchnią i elementami do kalisteniki.

Uzasadnienie odrzucenia: Oceniający stwierdzili, że teren jest cmentarzyskiem kultury łużyckiej i wymaga nadzoru archeologicznego. Według urzędników istnieje duże prawdopodobieństwo odkrycia grobów kloszowych przy wykonywaniu fundamentów, co mogłoby uniemożliwić realizację całości projektu. Wskazano też, że prace nie byłyby możliwe do ukończenia w ciągu jednego roku budżetowego.

Scena plenerowa na Skwerze Starszych Panów · koszt: 180 000 zł

Propozycja dotyczyła budowy lekkiej drewnianej sceny o wymiarach 6×4 m. Nawiązywać miała stylistyką do architektury uzdrowiskowej. Planowano ją wykorzystywać na potańcówki i występy lokalne.

Uzasadnienie odrzucenia: Urzędnicy stwierdzili, że realizacja jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Negatywną opinię wydało też Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków. Pomysłodawca nie odpowiedział w ciągu 5 dni na prośbę o propozycję zmiany lokalizacji.

Ani jednego zgubionego pieska więcej! Tablice na ogłoszenia sąsiedzkie na Sadybie i os. Bernardyńska · koszt: 22 500 zł

Projekt przewidywał postawienie 3 tablic ogłoszeń sąsiedzkich. Miały stanąć m.in. na Skwerze Starszych Panów i Skwerze Ormiańskim. Pomysłodawca wskazał je jako miejsca przydatne przy szukaniu zgubionych zwierząt i przedmiotów.

Uzasadnienie odrzucenia: Po analizie formalno-prawnej i konsultacjach z Biurem Architektury, Zarządem Dróg Miejskich i Urzędem Dzielnicy Mokotów urzędnicy stwierdzili, że dwie z trzech lokalizacji - Skwer Starszych Panów i Skwer Ormiański - są objęte planem miejscowym zakazującym wolnostojących nośników informacyjnych w tej formie. Jedyna dopuszczalna lokalizacja przy ul. Gołkowskiej leży w pasie drogowym i wymagałaby odrębnego postępowania administracyjnego, którego wynik jest niepewny. Biuro Architektury zwróciło też uwagę, że brak mechanizmu ograniczającego treści tablic rodziłby ryzyko zdominowania ich przez reklamy komercyjne i wandalizm.

Projekt wycofany przez autora

Sport w Parku · koszt: 18 000 zł

Pomysł zakładał organizację zajęć jogi, rozciągania i tai-chi na Skwerze Ormiańskim - trzy razy w tygodniu rano, od 1 kwietnia do 30 września. Projekt został wycofany przez autora przed zakończeniem oceny.

Projekty dzielnicowe

Projekty dopuszczone do głosowania

4. edycja! Zakup książek, komiksów oraz gier planszowych dla Biblioteki Publicznej Mokotowa + teatrzyki w wybranych bibliotekach · koszt: pierwotny 711 500 zł → ostateczny 552 000 zł

Projekt pozwoli każdej z 29 bibliotek mokotowskich kupować co miesiąc ok. 40–50 nowości przez cały 2027 rok. Wśród beneficjentów są trzy placówki na Starej Sadybie: punkt biblioteczny na Skwerze Ormiańskim oraz dwie wypożyczalnie przy ul. Bonifacego 90.

Ratujmy Jeziorko Czerniakowskie – analizy przyrodnicze w rezerwacie i jego otulinie · koszt: 250 000 zł

Anna Kucińska proponuje profesjonalne analizy terenowe w rezerwacie. Mają zbadać przyczyny wysychania Jeziorka i zinwentaryzować gatunki chronione. Działaniom towarzyszyć będą spotkania edukacyjne dla mieszkańców.

Korty do pickleball · koszt: 150 000 zł

Projekt zakłada budowę boisk do pickleball — sportu łączącego elementy tenisa, badmintona i tenisa stołowego. Boiska mają powstać w trzech lokalizacjach, w tym na Skwerze Ormiańskim i przy Jeziorku Czerniakowskim.

Zostań strażnikiem Jeziorka Czerniakowskiego! – stwórzmy nowe pokolenie opiekunów natury · koszt: pierwotny 130 000 zł → ostateczny 220 500 zł

Jerzy Piasecki proponuje autorski program edukacyjny dla uczniów i rodzin z dziećmi. Od marca do listopada odbędą się 30 rejsów łodziami badawczymi, 30 wycieczek pieszych, 30 warsztatów i 6 akcji wolontariatu. Powstaną też dwa materiały wideo i gotowe 3 plany zajęć w terenie dla szkół.

Progi zwalniające przy ul. Gołkowskiej - ograniczenie hałasu i poprawa bezpieczeństwa w okolicy Jeziorka Czerniakowskiego · koszt: pierwotny 60 000 zł → ostateczny 543 000 zł

Aleksander Chajda postuluje montaż 3 progów zwalniających przy ul. Gołkowskiej (po obu stronach mostu przez Jeziorko Czerniakowskie). Mają zmniejszyć hałas i poprawić bezpieczeństwo pieszych oraz zwierząt w tej okolicy. Budżet projektu wzrósł niemal dziesięciokrotnie względem pierwotnego wniosku.

Retro-Mokotów: Sąsiedzkie Potańcówki pod Gwiazdami · koszt: pierwotny 26 000 zł → ostateczny 56 678 zł

Jerzy Piasecki zaprasza na cykl 6 międzypokoleniowych potańcówek w parkach i na skwerach Mokotowa, w tym na Skwerze Ormiańskim. Każde spotkanie będzie miało inny klimat muzyczny — od szlagierów międzywojennych po disco lat 70.

Robimy porządki wokół Jeziorka Czerniakowskiego · koszt: 98 000 zł

Aleksander Chajda proponuje kompleksową poprawę stanu terenów rekreacyjnych wokół Jeziorka. Prace obejmą usunięcie odpadów, naprawę ścieżek, przegląd i naprawę drewnianych pomostów, zbudowanie nowych pomostów oraz ustawienie koszy wiklinowych. Wybrane pomosty szkodzące przyrodzie zostaną usunięte. Teren ma być ogólnodostępny i bezpłatny w godzinach 6:00–22:00.

Projekty odrzucone

Usuńmy nawłoć i inne obce gatunki z terenu rezerwatu Jeziorko Czerniakowskie · koszt: 280 000 zł

Anna Kucińska proponowała usunięcie gatunków inwazyjnych — nawłoci kanadyjskiej, rdestowca i orzecha włoskiego — oraz nasadzenia kompensacyjne. Działaniom miały towarzyszyć spotkania edukacyjne.

Uzasadnienie odrzucenia: Zgodnie z opinią Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska plan ochrony Jeziorka Czerniakowskiego przewiduje pozostawienie nawłoci do naturalnej sukcesji, a nie jej usuwanie. Urzędnicy wskazali też, że zezwolenie na eliminację inwazyjnych gatunków obcych zostało już wydane Fundacji Zielona Mrówka, która zobowiązała się do przeprowadzenia tych działań.

Chronimy rezerwat przyrody Jeziorko Czerniakowskie – tablice informacyjne · koszt: 50 000 zł

Anna Kucińska chciała postawić tablice informacyjne w północnej części rezerwatu. Miały przypominać odwiedzającym zasady zachowania się wobec dzikiej przyrody.

Uzasadnienie odrzucenia: Urzędnicy wskazali, że wokół Jeziorka istnieje już 73 tablic o różnej tematyce, zarządzanych przez trzy odrębne jednostki: ZZW, OSiR i RDOŚ. Ze względu na różne reżimy prawne zarządców ujednolicenie oznakowania jest niemożliwe. Oceniający stwierdzili ponadto, że tematyką tablic zajmuje się już Zespół ds. ochrony Jeziorka Czerniakowskiego powołany przez Prezydenta m.st. Warszawy w 2019 roku — i to do niego należy kierować postulaty w tej sprawie.

Bezpieczniej na Mokotowie – dodatkowe patrole policji od zmierzchu do 23:00 · koszt: 1 zł (symbolicznie)

Michał Osowski proponował sfinansowanie z budżetu obywatelskiego dodatkowych wieczornych patroli Policji. Miały objąć parki, skwery i osiedla Mokotowa, w tym okolice Jeziorka Czerniakowskiego.

Uzasadnienie odrzucenia: Stołeczne Centrum Bezpieczeństwa oceniło, że projekt nie spełnia kryteriów zadania własnego gminy realizowanego w ramach Budżetu Obywatelskiego. Urzędnicy wskazali, że w bieżącym roku miasto zawarło już dwa porozumienia z Komendą Stołeczną Policji finansujące służby ponadnormatywne. Istniejący system dyslokacji patroli — oparty na zgłoszeniach mieszkańców w ramach projektu „Bezpieczna dzielnica" — jest według urzędników wystarczający i dobrze oceniany.

Projekty ogólnomiejskie

Projekt odrzucony

Rowerem wte i wewte – bezpieczne nowe drogi dla rowerów i pasy rowerowe · koszt: 5 500 000 zł

Jola Saratowicz i Łukasz Gawryś zgłosili projekt modernizacji 7 istniejących dróg rowerowych i budowy 2 brakujących odcinków w Warszawie. Wśród nich znalazła się droga rowerowa po północnej stronie ul. św. Bonifacego — od Sobieskiego do Powsińskiej.

Uzasadnienie odrzucenia: Oceniający stwierdzili, że kilka odcinków nie może zostać zrealizowanych z różnych przyczyn. Według Biura Zarządzania Ruchem Drogowym odcinek przy ul. św. Bonifacego wymaga licznych uzgodnień branżowych — dotyczących odwodnienia, kolizji podziemnych i sygnalizacji — i nie jest możliwy do zrealizowania w ciągu jednego roku budżetowego. Inne odcinki kolidują zdaniem oceniających z planami nasadzeń drzew lub planowaną trasą tramwajową, albo wymagają uzgodnień z PKP. Autorzy nie wyrazili zgody na zaproponowane przez urzędników zmiany zakresu projektu. To przesądziło o negatywnej ocenie całości.